VĂN LÀ NGƯỜI

Trong hình ảnh có thể có: một hoặc nhiều người và văn bản

Lời nói và chữ viết luôn thể hiện tính chất của nội dung, bởi vậy người ta mới nói “văn là người”, vì nó luôn ẩn tàng khí chất của lòng dục, nó mang những lối diễn đạt khác nhau nhưng đều biểu hiện cá tính, tư tưởng, trình độ, tính chất, giới tính (âm dương), độ tuổi… của chủ thể. Khẩu khí với giọng điệu khi nói lên bộc lộ tính cách, tâm trạng và mục đích của người nói; cũng vậy, chữ viết dù rằng với văn phong và bút pháp khéo mấy cũng thể hiện tính chất con người. Tính chất của cái Tôi, tính cực đoan, đam mê, mặc cảm, ghen tị, bất mãn, răn đe, phê phán, lên mặt… đều thể hiện trên lời nói hoặc chữ viết.

Nói chung ngôn ngữ nói lên toàn thể nhân cách của một người, dù người đó là nhà đạo đức, nhà khoa học, nhà báo, nhà văn… Ngay cả khi diễn đạt về lời Chúa, dù hình thức mang vẻ rất đạo đức, con người vẫn không có khả năng thể hiện ngôn ngữ như Chúa hay như Đức Mẹ được, nó vẫn pha đầy khí huyết vào trong lời văn, sự “vô minh” luôn phản phất trong mọi ngõ ngách của tâm hồn và cuộc sống, từ suy nghĩ, lời nói cho đến hành động.

Khuyết điểm lớn nhất của ngôn ngữ con người là thích “nói quá”, thích “cường điệu” để tạo nên những ấn tượng, những cảm xúc cho mình và cho người khác. Vì con người ai cũng thích tìm cảm giác được vuốt ve, ưa chuộng những kích thích của cảm xúc (cảm xúc tiêu cực). Vui, buồn, sướng, khổ, yêu, ghét, giận hờn… được trí tưởng tượng phóng đại thì mới thỏa chí. Đặc biệt là tư tưởng và ngôn ngữ con người luôn có khuynh hướng quy chiếu vào mình. Mọi lập luận hay phát triển vấn đề đều hướng vào mình, bảo vệ và vun đắp cho chính mình, thổi phồng và đánh bóng những cái thuộc về cái Tôi, là trung tâm của mọi sự kiện. Điển hình và thô thiển nhất là: Tôi thế này, tôi thế nọ, tôi thế kia… và muôn vàn chữ Tôi khác.

Dù rằng trong học thuật, trong văn học, trong báo chí, hành chính… có rất nhiều thể loại với văn phong – phong cách ngôn ngữ – khác nhau, nhưng nó vẫn bị chi phối bởi tính chủ quan của CÁI TÔI con người. Tuy nhiên cái quý nhất là ở tấm lòng, với tinh thần xây dựng, khiêm tốn, cao thượng, cảm thông, nhìn xa trông rộng, biết tôn trọng người khác… Đó mới là người viết có tâm.

Hàn Cư Sĩ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *