THƠ TRẦN NGUYỄN

Thơ Trần Nguyễn mang nhiều nỗi cảm hơn suy tư, mang ảnh nhiều hơn lời, gợi hơn tả, mang cung bậc trầm ẩn sâu nơi tâm hồn. Tất cả được diễn tả một cách bàng bạc man mác qua nhiều nỗi buồn của những nuối tiếc xa xăm, xem ra có vẻ vu vơ nhưng lại không mơ hồ. Đối tượng được Trần Nguyễn hướng tới trong thơ nếu cần thì thật rõ ràng, còn không thì ẩn ẩn hiện hiện như bóng trăng chập chờn trong mây gió.

Thơ Trần Nguyễn cũng khá đa dạng, phong phú. Trong nhạc và thơ của anh không thấy chỗ nào bộc lộ cái Tôi mang tính áp đặt để khẳng định sự vật sự việc gì, kể cả trong tình yêu. Anh buồn nhiều nhưng không hờn trách hay than van, dù đối tượng là con người hay hoàn cảnh.  Đặc biệt không thấy anh bộc lộ hay so sánh những gì mang tính vật chất của sự giàu nghèo, quý tiện, sang hèn, cao thấp như một số thi sĩ khác. Anh chỉ yêu vẻ đẹp của tâm hồn, của tinh thần, của thiên nhiên, của tình cảm chân thành. Anh không tiếp nạp cái tục vào tác phẩm của mình, dù là tục thanh. Nếu đứng ở góc độ nhân bản với nghệ thuật thì có thể nói anh là hình ảnh của một nghệ sĩ chân chính, vì đã không vướng vào vòng sắc dục, danh lợi như một số người, và rũ bỏ được nhiều Tham-Sân-Si.

             Họa và thơ của anh khá tự nhiên, nếu cần thì anh vẽ, như bức tranh quê hương (Phước Lý) anh vẽ thật khéo, thật đẹp :

Cỏ non xanh mướt cánh đồng trên

Con sông uốn lượn vui mùa cá

Đồng dưới mênh mông thẳng cánh cò

Lúa chín gánh về phơi vàng ngõ

……………

Đầu đình thấp thoáng ánh trăng tỏ

Xóm làng êm ả cậy nhờ nhau

Tính tượng hình, biểu cảm trong thơ Trần Nguyễn thật đậm nét. Thời tiết và thiên nhiên đập vào mắt, xuyên vào tim làm anh thảng thốt :

Trời trưa xanh ngắt vắt con tim

Đỏ nắng sang hè hoa vơi vớt

Ngoài vườn cỏ má bốc hơi tanh

Anh yêu họa, điều này chẳng lạ gì khi đọc thơ anh là thấy có tranh  ít nhiều:

Nắng chiều soi đẹp quê hương

                    …Xóm thôn tuy nghèo nhưng chiều lại vui

Họa và thơ thì còn gì bằng :

Lá vàng rơi một chiếc

Đời một chiếc lá rụng

   …Đau suốt một mùa thu

Anh cảm xúc về cái đã mất rất ý nhị bằng hai hình ảnh tương phản thật chua xót, hình ảnh một người con gái qua bước chân của thời gian:

Em đi má phính đồng tiền

Dáng gầy thon thả má hồng hây hây

Em về rũ rượi chùng y

Son môi rã nát chân đi khập khừng

                                    (Bước Chân)

Vẫn cái logic ấy, anh có nỗi buồn vang vọng từ tiềm thức, ngay cả khi dự Thánh Lễ:

Chiều thu chúa nhật âm u

Vang câu hát lễ như ru phận mình

Nguyện cầu giữa cảnh lễ thưa

Con tim rã nát hồn đưa tiễn hồn

                     (Lễ cuối chiều thu)

Để rồi:

Nỗi niềm chôn kín nhập nhằng

Ngày mai hong nắng phận thân con người

                                 (Gượng sống)

Dĩ vãng và hiện tại trộn lẫn trong nhau, nó không như mơ và cũng không phải thực, mà là cái “siêu cảm” đã đánh đổ cả không gian và thời gian, để anh:

Một mình đứng đợi một mình

Trăng lên qúa mái cuộc tình chia tay

                                        (Hẹn trăng)

Trần Nguyễn lại có cái ngớ ngẩn dễ yêu của một tâm hồn nghệ sĩ. Anh thấp thoáng thấy bóng người xưa. Anh nhìn có khoảng cách nhưng rõ ràng :

Vẫn ánh mắt lơ thơ

Mái tóc dài ngang chấm

…… Tôi dõi  em từng bước

…… Lần mò qua xóm nhỏ

Không nhớ nổi đường ra

Với nỗi lòng, anh gợi cảm và soi suốt cái thời gian và không gian, biến nó thành cái trừu tượng bóng bảy đa nghĩa của người nghệ sĩ sáng tạo một tứ thơ mới lạ :  

Ngày nông tháng nổi năm chìm

Hỏi em trăng đoạn chốn nào đê mê.

Được biết anh rất hiếu khách và qúy bạn. Gặp bạn thì :

Rượu đáy còn bao mà sao vẫn

Cứ muốn bên nhau mãi thế này

Anh cũng tìm được những chuyện có ý nghĩa và thú vị hơn khi gặp bạn :

Gặp nhau một thoáng

Ý tứ văn chương

Sử kinh lai láng

Thiết chi chuyện đời

Tình cảm của Trần Nguyễn thật thơ mộng,  dễ thương và xúc cảm biết bao khi tâm tưởng để tiễn người cha trong xứ đạo:

Cha đi con nén nghẹn ngào

Tiễn cha như tiễn người tình sang ngang

                          (Tiễn cha Phêrô Điệp)

 Rõ ràng thấy thơ anh ý vị dễ mến, có chiều sâu lắng, giàu biểu cảm, tính tượng hình, một chút dí dỏm, hướng về cái đẹp, nghĩ tới người khác hơn là về mình…… Phải chăng đó là ưu điểm và là sự độc đáo của thơ và con người Trần Nguyễn.

                                                                                                                Hàn Cư Sĩ

CAO NGUYÊN MỘT LẦN ĐẾN

Cao nguyên bao phủ núi chập chùng

Đồi xanh trải rộng gió leo teo

Núi non nhan nhản rừng xa tít

Thung lũng NAM PHƯƠNG đầy sương phủ

Đồi núi lô nhô tận hang cốc

Trời cao mây ngả thơm chút trà

Đường đi bụi gió đỏ áo em

Trời xanh dịu nắng bỗng dầm mưa

Nước trôi lầy lội khách Bộ Hành

Mưa nặng, hạt rét sấm ì oàng

Khách du tìm đến ngán bỏ đi

23-4-2007

(chán cảnh mưa hoài)

LÒNG THU

Gió lùa mây thổi mờ xa

Trời thu u ám đau đây tím sầu

Mưa từng giọt rớt trên hiên

Lá cây ủ dột rũ rượi mình ta

Gió qua vườn, thổi se se

Trên cây đọng nước mỏi mong tháng ngày

Ê chề một nỗi cô liêu

Mái hiên ướt sũng hồn trần tái tê

Cảnh vật ảm đạm mưa mưa

Giọt rơi lã chã tím thâm đáy lòng

TÙY DUYÊN NGỘ

Mỗi người mỗi nơi

“Mỗi nhà mỗi cảnh”

Đối phó cuộc đời

Sống chẳng lụy ai

Một chút đam mê

Duyên tùy đưa đẩy

Ta lại gặp ta

Tứ nhân như một

Kẻ lắm văn thơ

Người tra được sách

Anh đầy kinh sử

Tôi nghệ sĩ Trần

Gặp nhau một thoáng

Ý nghĩ văn chương

Sử kinh lai láng

Thiết chi chuyện đời

      (Tứ nhân lớp Khổng)

PHƯỚC LÝ NGÀY XƯA

Phước lý ngày xưa quê đất tổ

Cỏ mọc xanh mướt cánh đồng trên

Con sông uốn lượn vui mùa cá

Đồng dưới mênh mông thẳng cánh cò

Lúa chín gánh về phơi vàng ngõ

Bồ câu lượn mãi mải mê ăn

Thơm nức áo em thần nông ảm

Khói bếp chiều nay thơm mùi mới

Với lũy tre làng luôn che chở

Gió lùa trên ngọn, én bay sang

Trâu bê gặm cỏ bờ sông mát

Bò bô thong thả kéo xe rơm

Trẻ thơ nô đùa theo tiếng sáo

Trai gái trong làng thẹn thùng nhau

Đầu đình thấp thoáng ánh trăng tỏ

Xóm làng êm ả cậy nhờ nhau

(Cảm thương cho những gì đã

mất trên đồng quê Phước lý)

4-4-2007

GẶP LẠI NGƯỜI XƯA

Đã lâu không gặp lại

Cuộc sống vẫn bình yên

Nơi quê hương làng mới

Chợt một hôm phố chợ

Đang ngao du tìm sách

Trời bỗng nổi mưa giông

Nhanh chân ai rảo bước

Nấp bên bờ mái hiên

Chợt xa tôi nhìn tới

Bỗng gặp lại người xưa

Người yêu dấu thủa nào

Vẫn ánh mắt lơ thơ

Mái tóc dài ngang chấm

Dáng gầy nước da xanh

Từng giọt mưa thấm vào

Em đứng bờ hiên ấy

Chờ trời mưa tạnh hết

Hay chờ đời sáng lên

Trời đã thôi nổi gió

Em cất gót ra đi

Xuống đường theo dòng phố

Tôi dõi em từng bước

Từng bước chân em về

Lần mò qua xóm nhỏ

Nhà em trong hẻm vắng

Một ngõ cụt buồn tênh

Tôi bồn chồn đứng lại

Không nhớ nổi đường ra …

HÈ  SỚM

Xuân chưa trọn vẹn hè đã  lấn

Một chiều chúa nhật tiếng ve kêu

Nắng vàng oi ả ngang sân trước

Chim lạ bay về tiếng hót đâu

Lá xanh không trở vàng rơi rớt

Có người con gái tuổi bốn mươi

Đội nón mê nâu rảo bước đường

Nắng chói chang chang màu áo đỏ

Đếm bước thong dong mình em đấy

Khí nổ đom đóm theo chân nàng

Trời trưa xanh ngắt vắt con tim

Đỏ nắng sang hè hoa vơi vớt

Ngoài vườn cỏ má bốc hơi tanh

Đất vội vẽ đường côn trùng nấp

Người quen ngoài ngõ chẳng muốn chào

Ngước mắt qua song hồn ngao ngán

Vệt nắng hoàng hôn chiều Chúa Nhật

Chợt lòng nghệ sĩ trĩu nặng thêm

Lá đại vươn xanh vì nắng đổ

Mùa xuân hơi hó còn đâu đây

                               (Chúa nhật nắng gắt)

HỎI EM ?

Đá xanh đứng dựa lưng vườn

Cây xanh chao đảo gió mùa thổi qua

Đời người nghĩ tựa như hoa

Đa mang một kiếp lăn tăn sâu ruồi

Ngày nông, tháng nổi, năm chìm

Hỏi em trăng đoạn chốn nào đê mê.

[4-07]

ĐÃI BẠN

Chiều nay đôi bạn ghé ta chơi

Đón bạn lòng ta mừng lăm lắm

Cút rượu ngày qua còn trong hũ

Đem ra đãi bạn thế mà say

Tiên tửu, tình tửu thêm lúy túy

Bạn đời thấu hiểu nỗi lòng nhau

Tàn canh, trời lạnh gà đêm gáy

Rượu đáy còn bao mà sao vẫn

Cứ muốn bên nhau mãi thế này

XÓM  CHIỀU

Gió hiu hiu thổi nhẹ nhẹ về đây

Nắng cũng nhẹ nhàng chiếu từ đàng xa

Hàng cây mượt mà dài che bóng mát

Nắng chiều soi đẹp quê hương

Chiều thôn quê mát ru người

Lúc xưa khi mẹ ru trẻ vào nôi

Nắng chiếu nhạt nhòa xóm chiều đìu hiu

Ngày nay mẹ đã bạc hoa mái tóc

Đứng nhìn xóm chiều hôm nay

Mẹ vui trong cảnh thái bình

Xóm thôn tuy nghèo nhưng chiều lại vui

Tiếng hát trẻ nhỏ vang vảng đâu đây

Gợi lên tất cả tình thương nắng chiều

Khiến người thêm đẹp thêm vui

Đời ơi vui lắm, đẹp thêm xóm chiều

                           Một chiều 3-1984

LỚP KHỔNG THÂN YÊU

Lớp Khổng bấy lâu nay gặp mặt

Gặp lại cụng li đã, mới hỏi thăm

Bác Cư cao gầy không quản ngại

Vẫn đến chia ban đạo sống đời

Giọng bác đanh kinh như Luận ngữ

Tay lại chỉ chỏ mấy vần thơ

Mắt bác thâm cuồng chưa muốn ngủ

Tay giang ngón dài trên vi tính

Đầu óc miêm man chữ với trình

Tới bữa cơm ăn chẳng hề thiết

Gặp lúc tiên tửu vài chén vui

Thỏa thê một tí thế là xong

Thân gầy gió lạnh không e ngại

Ấm tình huynh đệ cùng sẻ chia

Bước vào sân trình vui nhà Chiến

Bút nghiên Quang Hiệp đã từ lâu

Tiên tửu dăm chén thơ xuất nhập

M.C. huynh đệ chuyên giúp người

Đám ma, đám cưới, đám anh em

Cùng chung cùng chịu lẽ cho đời

Cửa Khổng sân Trình đang hé mở

Bác Cư Hàn Sĩ đại sư huynh

Uyên thâm tâm ý dẫn sân trình

Cộng thêm Đỗ Bính sư huynh đệ

Trí nhớ thơ văn rõ hơn người

Xuân thu chiến quốc làu kinh sử

Còn Trần họ Nguyễn  ngoài tứ thập

Duyên quen Đức Khổng tháng mười mưa

Tâm hồn nghệ sĩ tình lai láng

Cho đời cho người những niềm vui

Hàng tuần không quên họp lớp Khổng

Sân trình làm thơ, chơi chữ hán

Lão tử, Khổng tử, Tuân, Trang tử

Trần Nguyễn tôi đây cứ thế hành.

HOÀNG HÔN CA

Chiều nay nhung nhớ hoàng hôn

Nhìn hoàng hôn xuống thấy bơ vơ lòng

Ở đâu có một chút hương

Làm cho ta nhớ nhớ thương mỏi lòng

Hoàng hôn phủ bóng chân đồi

Chợt ai soi thấu tình tôi nhớ người

Nắng chiều đổ xuống xót xa

Ngưu lang chức nữ dìu nhau đi về

Trên cầu một đám mây vương

Chợt tôi lại nghĩ về thân kiếp mình

Dòng đời một cõi đơn côi

Hoàng hôn phủ xuống tâm ta hướng về

Kỷ niệm ngày đó xa xưa

Ngày nay còn nhớ thấy lòng nao nao

Thương ai một bóng đi về

Còn ta một hướng biết về nơi đâu….

(Một chiều hoàng hôn 21-3-1984)

Ý CHÍ

Trên đời một Sĩ Cư Hàn

Bảy năm nghiên bút đa đoan kiếp người

Phố thị pha lẫn trần ai

Mình anh một cõi cảnh cô nghĩ về

Quê nhà một mái tranh xiêu

Vợ con nheo nhóc cháo cơm giữ lề

Nhớ lần buổi ấy chia tay

Hiền ra tới bến, sang đò tiễn anh

Ghé tai nói nhỏ vợ yêu

Ở nhà yên trí, anh mang chữ về

Nước sông in bóng vợ hiền

Hàn huyên cũng đã, gót giày quay đi

Gục đầu ôm cảnh chia ly

Thuyền khua mái thúc ,hồn thơ dẫn dòng

Hẹn ngày mai sẽ về thăm

Văn chương lai láng, nguyện đem giúp đời

Thân tặng bác Hàn Cư Sĩ, những ngày đáng ghi dấu

MÃN NGUYỆN

Một mình sống giữa vườn thơ

Mà không hay biết, long đong tháng ngày

Ngoài vườn cỏ mọc, khoai môn…

Trong nhà: máy, sách, in, sang chất chồng

Tìm bạn ở tận phương xa

Vài dăm ba bữa nhớ nghiền chưa sang

Dẫu rằng ở chốn xa hoa

Mà sao cứ ngỡ như nơi mái thiền

Một mình giữ lấy giang sơn

Hàng trăm pho sách, lòng người chưa vui

Nửa đời cuộc sống dao, bay

Nửa kia còn lại, tay ôm thánh hiền

Mặc kệ có nợ đời không

Ta luôn mãn nguyện, bên đời cười vang

(Thân tặng ĐỖ -BÍNH)

THÔI … NHỠ …

(Viết tặng Hiền Bi)

Thôi nhé, về thôi, thôi em nhé

Dáng em gầy mỏng vẫn còn nguyên

Đời anh vực thẳm HOA VIÊN QUÁN

Long đong, Lạc cảnh, những bến tình

Chân bước theo lòng, gieo ngang trái

Níu theo người gái vỡ mộng say

Tột đỉnh thiên đường ai dâng hiến

Thế gian địa ngục lẫn vào nhau

Ngày mai ngộ nhỡ duyên gặp lại

Nhờ kẻ chung tình trói chặt Gô

30-4-07

(Kỉ niệm ngày cưới hụt)

CHUYỆN MỘT CHIẾC LÁ

Li cà phê đắng ngắt

Khói thuốc bay lập lờ

Ngón tay gầy thừa thãi

Lấp dấp trời mây bay

Tím  buồn mưa ảm đạm

Làn gió lạnh thổi  qua

Lá vàng rơi một chiếc

Đời, một chiếc lá rụng

Mang một linh hồn riêng

Ly ca phê đắng ngắt

Lòng người đang thấm đậm

Lá rụng mang hồn người

Đau suốt một mùa thu.

30-4-2007

KHÓC THÊM MỘT LẦN

Một chiều mưa rét miên man

Nhận tin sét đánh đau thương choáng người

Vài người anh cả ra đi

Nay người anh kế lênh đênh cõi Hằng

Xuân tàn, hạ mới vừa sang

Sao anh nỡ bỏ vợ gầy con thơ

Cuộc đời ngắn ngủi chiêm bao

Ra đi lặng lẽ, giấc mơ nghìn trùng

Mặt trời đỏ rực phía tây

Tin anh chết sớm, phía đông sụt sùi

Anh đi với phận con người

Vợ con khăn chít giữa đời thương đau

Dẫu rằng có chị có em

Nhưng người xa tít cõi đông cõi đoài

Gặp mặt mà bắt tận tay

Thời gian co giãn mấy lần sang thăm

Anh em máu chảy ruột rà

Giờ anh đã khuất núi sông nghẹn ngào

Ôi đời ngắn ngủi thương đau

Thắp lên một nén, khóc anh một đời.

Khóc thương Phạm Hiệp  30 – 5 – 2007 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *